Een voetballer hoeft in de sportschool géén voetbal na te bootsen. Maar alleen sterker worden is ook niet genoeg.
Sportspecifieke training draait om het vinden van de juiste balans tussen algemene fysieke ontwikkeling en de specifieke eisen van de sport.
Uiteindelijk draait sportspecifieke training maar om één ding: de transfer van de trainingen naar de wedstrijden.
Zoals met veel onderwerpen binnen de fitness- en sportwereld wordt ook sportspecifieke training vaak naar twee uitersten getrokken.
MYTHE
Aan de ene kant staan coaches die beweren dat sportspecifieke training grotendeels een mythe is:
“Bouw gewoon algemene kracht en conditie op in de sportschool en laat het sportspecifieke werk over aan de trainingen op het veld.”
Volgens deze visie zou je aan iemands training in de sportschool eigenlijk niet eens moeten kunnen zien welke sport hij beoefent.
FEIT
Aan de andere kant heb je coaches die werkelijk alles sportspecifiek willen maken:
“Weerstandsbanden, instabiele ondergronden, vreemde oefeningen en vooral veel creativiteit. Oefeningen die een wedstrijdbeweging zo letterlijk mogelijk proberen na te bootsen.”
Beide benaderingen bevatten een kern van waarheid. Maar beide schieten ook door.
DE REALITEIT
Sportspecifieke training gaat niet over het vervangen van algemene krachttraining. Maar het betekent ook niet dat iedere oefening een kopie van een beweging uit de wedstrijd moet zijn.
De juiste aanpak is veel eenvoudiger:
Bouw eerst een sterke fysieke basis en leg vervolgens extra nadruk op wat de sport daadwerkelijk vraagt.
Dat wil zeggen:
- Gebruik algemene oefeningen om kracht en belastbaarheid van het hele lichaam op te bouwen.
- Gebruik specifieke oefeningen om gericht te werken aan de fysieke eigenschappen die binnen de sport belangrijk zijn.
Voor een voetballer betekent dat bijvoorbeeld dat een squat, deadlift, lunge, push, pull en carry prima algemene oefeningen kunnen zijn.
Maar daarmee ben je er nog niet.
Voetbal vraagt daarnaast onder andere om acceleratie, maximale snelheid, explosiviteit, start-stop acties, richtingsveranderingen, unilaterale kracht en herhaalde explosieve acties.
Daar moeten vervolgens de juiste accenten worden gelegd.
ALGEMEEN VERSUS SPECIFIEK
Ik schrijf en geef inmiddels meer dan twintig jaar les over dit onderwerp en toch zie ik steeds opnieuw hetzelfde misverstand ontstaan.
Mensen denken dat een oefening pas functioneel of sportspecifiek is wanneer deze er precies uitziet als de sportbeweging.
Dat is een verkeerde manier van kijken.
Functioneel heeft niets te maken met hoe een oefening eruitziet.
Het gaat ook niet om de vraag of je een halter, dumbbell, kabel of weerstandsband gebruikt.
DE BELANGRIJKSTE VRAAG:
“Wat levert deze oefening op voor het doel dat ik wil bereiken?“
Een zware deadlift ziet er bijvoorbeeld niet uit als een sprint.
Toch kan een deadlift bijdragen aan de ontwikkeling van kracht die een voetballer nodig heeft om sneller en explosiever te kunnen bewegen.
Een sprint daarentegen heeft een veel directere relatie met sprintprestaties.
Beide oefeningen kunnen dus functioneel zijn, maar op een andere manier.
ALGEMENE OEFENINGEN: DE BASIS
Algemene oefeningen vormen de fundering van een goed trainingsprogramma.
Ze zijn gericht op het ontwikkelen van:
- maximale kracht
- spiermassa en spierkracht
- pees- en gewrichtsbelasting
- stabiliteit
- belastbaarheid
- algemene fysieke capaciteit
Ze hoeven er niet uit te zien als voetbal.
Sterker nog: dat hoeft helemaal niet.
Een voetballer hoeft in de sportschool niet voortdurend een voetbalbeweging na te bootsen.
Hij moet een betere atleet worden.
En daarvoor heb je een sterke fysieke basis nodig.
SPECIFIEKE OEFENINGEN: DE ACCENTEN
Daarna komt het sportspecifieke gedeelte. Hier kijk je naar de eisen die de sport stelt. Bij voetbal zijn bijvoorbeeld belangrijk:
Acceleratie → korte sprints en krachtontwikkeling
Explosiviteit → sprongen en explosieve krachttraining
Maximale snelheid → sprinten op hoge snelheid
Richtingsverandering → remmen, afzetten en opnieuw versnellen
Uni laterale kracht → oefeningen op één been
Herhaalde explosiviteit → specifieke conditionele belasting
Hier ontstaat de daadwerkelijke transfer naar het veld.
Niet omdat een oefening er mooi of spectaculair uitziet, maar omdat de fysieke eigenschap die je traint daadwerkelijk relevant is voor de sport.
HET PRINCIPE VAN SPECIFICITEIT
Binnen de kracht- en conditietraining kennen we het SAID-principe:
Specific Adaptation to Imposed Demands.
Jouw lichaam past zich aan aan de belasting die je het geeft.
Wil je beter worden in maximale kracht? Dan moet je kracht trainen.
Wil je sneller worden? Dan moet je snelheid trainen.
Wil je explosiever worden? Dan moet je explosiviteit trainen.
En wil je beter worden in het herhaald uitvoeren van korte explosieve acties?
Dan moet je dát energiesysteem en die kwaliteiten trainen.
Dat klinkt logisch.
Toch zie je in de praktijk nog steeds trainingen waarbij vooral wordt geprobeerd om sporters moe te maken.
Maar vermoeidheid is geen trainingsdoel.
Adaptatie is het doel.
CONCLUSIE
Je hoeft niet te kiezen tussen algemene en sportspecifieke training.
Je hebt beide nodig:
1) Algemene oefeningen bouwen de basis.
2) Specifieke oefeningen leggen de accenten.
Dat is precies zoals ik naar training voor voetballers kijk.
Eerst moet je een sterke, belastbare atleet bouwen. Daarna bepaal je welke fysieke eigenschappen voor die sport extra belangrijk zijn en richt je daar je training verder op.
Daarom vind ik de discussie tussen ‘algemene training’ en ‘sportspecifieke training’ eigenlijk achterhaald.
Het is geen óf-óf-verhaal.
Het is een én-én-verhaal.
De kunst van een goede performance coach zit namelijk niet in het kiezen van één kamp.
De kunst zit in het bepalen van welke oefeningen, welke trainingsvormen, welke intensiteit en welke accenten op welk moment nodig zijn.
Train niet om een oefening na te doen.
Train om een fysieke eigenschap te ontwikkelen die je op het veld beter maakt.
Dat is voor mij de essentie van sportspecifieke training voor voetballers.
Gerelateerde artikelen:
Wat is echte sportspecifieke krachttraining
You are an athlete, train like an athlete
My fast is faster than your fast
Kracht x (Snelheid + Explosiviteit) = Vermogen
Ajax Ballon d'Or Barcelona Cristiano Ronaldo Geen social media jeugd Johan Cruijff Lionel Messi Marco van Basten Oranje Sportcolumn talent Topsport Totaal Voetbal Trainen Voeding Voetbal Voetbalcolumn Voetballegendes Vroeger WK WK 1974 WK 1978 WK 2026
Theorie is één ding. Weten wat in de praktijk werkt, is iets anders.
Met ruim 25 jaar ervaring in de fitness- en sportbranche combineer ik praktijkervaring met kennis van sportspecifieke training en fysieke prestatieontwikkeling.
Als freelance sportschrijver en Performance Coach schrijf en adviseer ik over sportspecifieke training voor voetballers. Mijn expertise omvat kracht, snelheid, explosiviteit, wendbaarheid, conditie en blessurepreventie.
Mijn focus ligt op het ontwikkelen van fysieke eigenschappen die het verschil maken op het voetbalveld. Denk aan maximale kracht, explosiviteit, plyometrie en wendbaarheid. Essentiële kwaliteiten die binnen de reguliere voetbaltraining niet altijd de aandacht krijgen die ze verdienen.
Mijn uitgangspunt? Niet trainen om alleen maar moe te worden, maar doelgericht werken aan fysieke kwaliteiten die daadwerkelijk bijdragen aan betere sportprestaties.
Meer weten over sportspecifieke training voor voetballers of heb je een vraag? Laat hieronder je gegevens achter. Ik denk graag met je mee en help je verder met praktische kennis en inzichten die je direct kunt toepassen.
Wil je meer lezen over sportspecifieke krachttraining, snelheid, explosiviteit en atletische ontwikkeling?
Bekijk dan al mijn artikelen en columns op mijn Blog
Met sportieve groet,
Patric Verhoeven
